Зад перипетиите од животната приказна на генијалниот јунак во книгата, надарениот и безумен руски шахист Александар Иванович Лужин, на читателот постепено му се открива постојаната и најважна тема од творештвото на Набоков  развојот и повторувањето на тајните петна во човечката судбина.

Шаховската одбрана што тој ја разработува полека станува алегорија за одбрана од самиот живот во кој неговата трауматизирана болна свест проѕира нечии злонамерни дејствија, слични на шаховските потези. Во настаните од сопствениот живот Лужин ги гледа последиците од кобните влијанија на својот невидлив противник  судбината, и, откако нема да успее да ги одгатне нејзините скриени шеми, го избира единственото можно решение излегување од играта…

„Одбраната на Лужин“ е третиот роман од т.н. руски период на Владимир Набоков со кој овој автор изгради силно литературно име и кој го смести во првите редови на писателите од руската емиграција.